Beleggersonderzoek

De rol van ETF’s in een nieuw obligatielandschap

De kortetermijnvooruitzichten voor obligaties worden gekenmerkt door een torenhoge inflatie en renteverhogingen door de centrale banken. Op de langere termijn echter vinden er structurele veranderingen plaats, die de manier waarop beleggers hun kapitaal toewijzen aan obligaties en hoe zij hun obligatiebeleggingen beheren zullen veranderen.

Uit ons meest recente onderzoek, waarin we 700 institutionele beleggers en beleggingsbesluitvormers hebben ondervraagd, blijkt dat exchange traded funds (ETF’s) steeds belangrijker worden binnen het dynamische beleggingslandschap.


Bevinding 1: ETF’s spelen een steeds grotere rol in de samenstelling van portefeuilles

Uit gegevens van de New York Stock Exchange (NYSE), de grootste beurs ter wereld, blijkt dat het beheerd vermogen in obligatie-ETF's is gegroeid van $ 574 miljard in 2017 naar $ 1,28 biljoen in 2021. Ook het aantal fondsen nam in deze periode in rap tempo toe, van 278 naar bijna 500.1

Ons onderzoek uit 2022 laat zien dat ETF’s bij het toewijzen van kapitaal ook steeds vaker worden gebruikt voor niet-kernsectoren. Zo geeft 62% van de beleggers die hun positie in high-yield bedrijfsobligaties willen uitbreiden aan dat zij hiervoor de komende 12 maanden waarschijnlijk ETF’s gaan inzetten, en 53% geeft hetzelfde aan voor obligaties uit opkomende markten.

We zien dat ETF’s vaker worden gebruikt dan tijdens ons onderzoek naar obligaties uit 2021, Voorbereiden op de grote verschuiving.2 In dit onderzoek maakte al 50% van de beleggers significant gebruik van ETF’s om hun kernposities samen te stellen, bijvoorbeeld voor staatsobligaties en investment-grade obligaties, maar slechts 27% gebruikte ETF’s voor niet-kernallocaties. De stijging ten opzichte van slechts een jaar geleden is opmerkelijk te noemen.

Figure 2: Investors Are Turning to ETFs to Build Core and Satellite Allocations

For those fixed income sectors to which you are increasing allocations over the next 12 months, how likely is it that you will use ETFs to build your exposure?

 Investors Are Turning to ETFs to Build Core and Satellite Allocations

Bron: State Street Global Advisors, mei 2022. De grafiek geeft het percentage weer dat mogelijk/zeer waarschijnlijk gebruik zal maken van ETF’s. n=700.

Deze trend komt nog meer tot uiting bij de grootse instellingen die deelnamen aan ons onderzoek: van de instellingen met een beheerd vermogen van meer dan $ 10 miljard gaf maar liefst 68% aan dat zij waarschijnlijk ETF’s zullen gebruiken om nieuwe posities op te bouwen in high-yield bedrijfsobligaties, en 88% voor obligaties uit opkomende markten.

Uit ons onderzoek blijkt dat beleggers steeds vaker gebruikmaken van ETF’s, zelfs in minder efficiënte sectoren (zie afbeelding 2). Een van de redenen hiervoor is dat sommige beleggers een bredere bètapositionering lijken te koppelen aan meer gespecialiseerde actieve strategieën binnen deze sectoren. Zo geeft bijvoorbeeld 44% van de respondenten van ons onderzoek die van plan zijn om hun toewijzing aan high-yield uit te breiden aan dat zij hiervoor een mix van index- en actieve strategieën zullen gebruiken. 47% zegt dit te gaan doen voor toewijzingen aan obligaties uit opkomende markten.

Actieve obligatie-ETF’s steeds populairder

Maar niet alleen index-ETF’s krijgen meer aandacht binnen de obligaties. Ook de netto-instroom in actief beheerde obligatie-ETF’s was afgelopen jaar hoger dan ooit, volgens gegevens van het EPFR.3

Het feit dat de posities vaker worden gepubliceerd (in sommige gevallen zelfs dagelijks) plus de grotere liquiditeit dan die van actieve beleggingsfondsen maakt dat ETF’s steeds aantrekkelijker zijn voor beleggers die een efficiënte manier zoeken om hun portefeuille te herbalanceren, maar wel de voordelen van een actieve strategie willen behouden.

“Ik denk dat je in markten met veel volatiliteit actiever moet beheren. En als je dan in het ETF-prospectus leest dat je met een actief beheerde ETF echt goed kan reageren op volatiliteit en grote, plotselinge veranderingen in de markt, dan zou dat moeten bijdragen aan je resultaten.”
— Een obligatiebeheerder van een Amerikaanse vermogensbeheerder

Uit ons onderzoek komt naar voren dat vermogensbeheerders die al een deel van hun obligatieportefeuille intern beheren, of bezig zijn om het beheer binnenshuis te brengen, eveneens het gebruik van actieve ETF’s stimuleren, met name in Azië en de Stille Oceaan en in Europa.

Het inzetten van ETF’s voor gerichte durationbeleggingen

In de eerste helft van 2022 zagen we een aanzienlijke volatiliteit op de obligatiemarkten. In de VS steeg de inflatie naar het hoogste punt van de afgelopen 40 jaar.4 De Amerikaanse Federal Reserve (de Fed) en andere centrale banken stapten over op een krapper monetair beleid en voerden renteverhogingen door.

Uit ons onderzoek blijkt dat een aanzienlijk gedeelte van de beleggers van plan is om onder deze omstandigheden de duration van hun portefeuille te verlagen, of dit al heeft gedaan.

Dankzij het brede palet aan obligatie-ETF’s dat voor beleggers beschikbaar is en het gemak waarmee beleggers toegang hebben tot deze fondsen is het voor beleggers eenvoudig om de duration op een gerichte manier aan te passen.

Een fondsmanager van een Britse vermogensbeheerder geeft aan dat zijn bedrijf de duration van het beheerd vermogen de afgelopen 18 maanden heeft verlaagd:

“We hebben een zeer lange voorkeurslijst met fondsen waarmee we kunnen inzetten op sectoren en op durations, of het nu gaat om zeer korte looptijden, 1 - 3 jaar, 0 - 5 jaar, of 10 jaar, we kunnen op al deze momenten in de curve inzetten om de portefeuille te herpositioneren,” zegt deze manager:

“Met ETF’s kun je met passieve strategieën zeer gericht te werk gaan binnen je obligatieportefeuille. Vroeger zat je in een brede portefeuille vast aan posities met allerlei looptijden. Nu is er een oplossing voor zo ongeveer iedere duration die je maar kunt bedenken.”

Bevinding 2: met ETFs voorzien in veranderende liquiditeitsbehoeften

Door de druk die is ontstaan als gevolg van de lage rente van de afgelopen periode hebben veel institutionele beleggers hun allocatie aan niet-liquide beleggingen vergroot, bijvoorbeeld in private schuldeffecten.

Volgens de voorspellingen van Preqin, gegevensleverancier voor alternatieve beleggingen, zal het beheerd vermogen in private schuldeffecten in 2026 $ 2,69 biljoen bedragen, en daarmee vastgoed overtreffen.5 Hierdoor is portefeuilleliquiditeit inmiddels een heel belangrijk aandachtspunt geworden voor alle respondenten van ons onderzoek, wereldwijd.

De beleggers die deelnamen aan ons onderzoek hebben hun private beleggingen de afgelopen drie jaar voornamelijk gefinancierd vanuit liquide bronnen, zoals beursgenoteerde obligaties en cash (zie afbeelding 6).

Maar hoewel de hogere toewijzing aan private beleggingen misschien positief was voor het rendement en de inkomsten van de beleggers, geeft deze wel veel minder liquiditeit dan een meer traditionele portefeuille van obligaties, cash en aandelen.

Beleggers uit ons onderzoek zetten verschillende strategieën in om het hogere liquiditeitsrisico dat gepaard gaat met een grotere positie in private schuldeffecten te beheersen, bijvoorbeeld door het inzetten van obligatie-ETF’s.

“Er zijn ETF’s op de markt die een hoger rendementsprofiel bieden, maar ook de liquiditeit die nodig is om te fungeren als financieringsmiddel, of die kunnen worden gecombineerd met een belegging in private schuldeffecten.”
—Bill Ahmuty, Head of SPDR ETF Fixed Income Group bij State Street Global Advisors.

Met name voor pensioenfondsen is het vanwege de totale liquiditeitsbehoeften van de pensioenregeling essentieel om de gevolgen van een herpositionering tussen beursgenoteerde en private schuldeffecten goed in kaart te brengen. Toewijzingen aan ETF’s kunnen eraan bijdragen dat er wordt voldaan aan pensioenverplichtingen op korte termijn terwijl het rendement op lange termijn wordt gemaximaliseerd.

Een obligatiemanager bij een Amerikaanse vermogensbeheerder zegt dat een betere liquiditeit een van de grote voordelen is van het gebruik van ETF’s als onderdeel van een portefeuille:

“ETF’s kunnen een fantastisch hulpmiddel zijn om kapitaal toe te wijzen aan een specifieke sector. Ze dragen uitstekend bij aan de liquiditeit, zijn makkelijk in het gebruik en je wordt niet verrast door transactiekosten, omdat deze heel duidelijk zijn,” zegt hij. “Maar als je alpha wilt genereren zul je ook wat actieve strategieën moeten opnemen, dan kun je niet alleen terugvallen op overwegingen in de juiste sector.”

Bevinding 3: ETF’s ondersteunen de transitie om obligaties intern te gaan beheren

Als gevolg van de wereldwijde financiële crisis hebben we een lange periode van historisch lage rentes gehad, die meer dan een decennium heeft aangehouden en van beleggers heeft geëist dat zij de efficiëntie van hun obligatieportefeuilles verhoogden.

Vandaag de dag is dit nog steeds een prioriteit: 46% van de respondenten van ons onderzoek geeft aan dat hun organisatie onder hoge druk staat om de vergoedingsbudgetten binnen hun obligatieportefeuilles efficiënter in te zetten.

Dit heeft ertoe geleid dat sommige vermogensbeheerder intern beleggingsteams hebben opgericht, in plaats van voornamelijk gebruik te maken van externe managers. Uit ons onderzoek bleek dat van de vermogensbeheerders die druk voelen om binnen obligaties efficiënter te zijn, 46% van plan is om in de komende 12 maanden een gedeelte van het portefeuillebeheer intern onder te brengen, ten opzichte van 31% van de beheerders die niet deze druk over de kosten ervaren.

De verschuiving naar intern beheer verschilt aanzienlijk per regio. In Azië-Pacific is 64% van de vermogensbeheerders van plan om de komende 12 maanden een gedeelte van hun obligatieportefeuille intern te gaan beheren, in Europa is dit 45% en in Noord-Amerika slechts 8%.

De omvang van de organisatie speelt hierin ook een rol: 64% van de grootste vermogensbeheerders die we hebben onderzocht (> $ 10 miljoen aan beheerd vermogen) brengt een gedeelte van het beheer van de portefeuille intern, ten opzichte van 34% van de beheerders met minder dan $ 3 miljard aan beheer vermogen.

Als vermogensbeheerders hebben besloten kapitaal binnenshuis te beheren, moeten zij nadenken over efficiënte manieren om obligatieposities op te bouwen, met de middelen die zij tot hun beschikking hebben. Uit ons onderzoek kwam naar voren dat vermogensbeheerders die van plan zijn om de komende 12 maanden obligaties binnenshuis te gaan beheren verwachten dat ETF’s een belangrijk hulpmiddel gaan zijn bij het opbouwen van hun posities.

Met ETF’s kunnen beleggers hun allocatiemodellen implementeren zonder dat er grote interne teams benodigd zijn om deze te beheren:

“Als je niet over de middelen beschikt, maar wel een positie in een beleggingscategorie wilt opbouwen, dan zijn ETF’s de aangewezen manier om dit te doen. Je kunt hiermee namelijk wel profiteren van iemand die een expert is in het beheren van deze categorie, maar je hoeft niet over allerlei verschillende interne systemen te beschikken om de portefeuille te beheren. Je kunt dan ook makkelijk opschalen, en afhankelijk van de ETF, ook nog profiteren van spreiding.”
— Een obligatiebeheerder bij een Amerikaanse vermogensbeheerder.

Bevinding 4: het implementeren van ESG-doelstellingen binnen obligatieportefeuilles

Beleggers staan onder steeds meer druk - hetzij vanuit risico-, rendements-, of wet- en regelgevingsperspectief - om ESG-kwesties in hun obligatieportefeuilles te implementeren.

Uit ons onderzoek blijkt dat het integreren van ESG-overwegingen de komende 12 maanden een topprioriteit gaat zijn voor vermogensmanagers en pensioenfondsen bij het beheren van hun obligatieposities.

We zien hier wel wat variatie tussen de regio’s. Van de Noord-Amerikaanse respondenten geeft 44% aan dat ESG-integratie een topprioriteit is, in Europa 38% en in de APAC-regio 36%. Wij denken dat dit een signaal is dat respondenten uit Noord-Amerika zich in een vroeg stadium bevinden van ESG-integratie en nog bezig zijn met het ontwikkelen van beleidskaders. Zij zullen daarom eerder komende 12 maanden ESG als prioriteit stellen, terwijl Europese respondenten vaak al verder zijn wat betreft ESG-integratie.

Wat betreft het integreren van ESG is het voor pensioenfondsen (35%) en voor vermogensbeheerders (47%) de komende 12 maanden prioriteit om te zorgen dat alle obligatiestrategieën voldoen aan de ESG-drempelwaarden zoals deze zijn vastgelegd in hun beleidskaders. In het geval van liefdadigheidsinstellingen en stichtingen (in Noord-Amerika) zijn respondenten vaak nog gericht op de eerste stap van het proces, namelijk het opstellen van de beleidskaders.

Beleggers houden zich ook steeds meer bezig met hoe zij meer gerichte ESG-doelstellingen in hun obligatieportefeuilles kunnen realiseren. Zo is afstemming op het Parijsakkoord de meest gebruikte aanpak voor ESG-integratie. Van onze respondenten gaf maar liefst 46% aan hun portefeuilles te vergelijken met benchmarks die zijn afgestemd op het Parijsakkoord. Transitiedoelstellingen op basis van de wetenschap (34%) en ESG-gericht beleggen (34%) - oftewel het integreren van ESG-risico’s en -kansen in traditionele financiële analyse door middel van wegingen - zijn ook veelgebruikte methodes.

Wat opvalt is dat beleggers die de komende 12 maanden ESG-doelstellingen nastreven ETF’s als belangrijk hulpmiddel hiervoor zien, met name pensioenfondsen en vermogensbeheerders.

Voor beleggers die de ESG-normen binnen hun obligatieportefeuille op het niveau willen krijgen dat is vastgelegd in hun beleidskader kunnen ESG-ETF’s de bouwstenen zijn die worden gebruikt om bestaande allocatiemodellen na te bouwen, waarbij een gelijk risico/rendementsprofiel voor de portefeuille wordt behouden. Ook index-ETF’s kunnen nuttig zijn om meer specifieke ESG-doelstellingen te ondersteunen. Als beleggers zich bijvoorbeeld inzetten om afstemming op het Parijsakkoord te bereiken kunnen ETF’s worden ingezet om de spreiding te handhaven, terwijl er een op regels gebaseerde aanpak wordt gebruikt om emittenten opnieuw te wegen op basis van hun emissiecijfers.

“De transparantie van index-ETF’s is een echt voordeel. Het implementeren van ESG-scores en/of klimaatdoelstellingen is complex, en als er dan een index is waarmee je gegarandeerd, als gevolg van de samenstelling van die index, aan bepaalde doelstellingen met betrekking tot het verbeteren van ESG-scores of aan jaarlijkse verminderingsdoelstellingen wat betreft CO2 voldoet, dan heeft het waarde voor beleggers om zich hieraan te verbinden.”
 — Antoine Lesne, Head of SPDR ETFs EMEA Strategy and Research bij State Street Global Advisors

Navigeren door de transitie: de veranderende rol van ETF’s

Het obligatielandschap is in beweging. Beleggers heroverwegen hun traditionele werkwijze voor het samenstellen van een gebalanceerde portefeuille, ESG-overwegingen worden steeds belangrijker en productinnovatie zorgt voor nieuwe routes voor het implementeren van strategieën.

ETF’s zijn een belangrijk onderdeel van deze transitie. Het aantal fondsen dat beschikbaar is en het vermogen dat wordt belegd in index-ETF’s in obligaties zijn de afgelopen jaren toegenomen - net als meer recentelijk het belegd vermogen in ETF’s - waardoor beleggers nog meer mogelijkheden tot hun beschikking hebben om de doelstellingen van hun portefeuille te behalen.

Uit ons onderzoek blijkt dat steeds meer institutionele beleggers ETF’s gebruiken om hun kapitaal efficiënt aan sectoren toe te wijzen, om actief beheer toe te passen en om de liquiditeitsprofielen van hun portefeuilles te balanceren.

Als we kijken naar de trends die de toekomst van obligaties vormgeven, dan denken we dat de rol van ETF’s steeds groter zal worden.


Meer informatie over obligaties