Global Market Outlook


De opmars van ESG-beleggen gaat verder dan de pandemie

Hoewel ESG-beleggen in 2020 met name was gericht op de wereldwijde Covid-19-pandemie, denken wij dat 2021 wel eens een overgangsjaar kan worden naar een wereldwijde gecoördineerde aanpak van de strijd tegen klimaatverandering en andere milieu- en sociale problematiek. Het momentum van ESG-beleggen neemt steeds meer toe, en zal ook lang na de pandemie aanhouden.

EMEA Head of ESG Investment Strategy

ESG heeft in 2020 tot een beter resultaat geleid dan de markt

Nadat ESG een aantal jaar een gematigde, stabiele groei heeft laten zien, is de instroom van kapitaal door beleggers in de maanden na aanvang van de Covid-19-uitbraak aanzienlijk toegenomen. Volgens Morningstar is er in het derde kwartaal van 20201 meer dan $ 80 miljard naar duurzame fondsen over de hele wereld gegaan, een stijging van 14% ten opzichte van het vorige kwartaal. Het beheerd vermogen nam met 19% toe en steeg naar een nieuwe recordhoogte van $ 1,23 biljoen. Hiervan was het grootste gedeelte afkomstig van Europese beleggers, maar we zagen ook een netto instroom in de VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland, Japan en de rest van Azië. In Europa zag de markt van duurzame fondsen een groei van 10% in het derde kwartaal ten opzichte van het tweede kwartaal, terwijl het gehele Europese fondsenuniversum slechts groeide met 1,6%.2

En met reden. Beleggers zijn gecharmeerd van de veerkrachtigheid van ESG-aandelen tijdens de pandemie. Uit recent onderzoek van Fidelity bleek dat aandelen en obligaties met een hogere ESG-rating in 2020 een beter rendement hebben opgeleverd dan aandelen en obligaties met een minder goede rating.3 Dit blijkt ook uit de MSCI ACWI ESG Universal-index, die dit jaar tot 4 november maar liefst 1,6% beter rendeerde dan de standaard MSCI-index.4 De Bank of America heeft in een onderzoek aangetoond dat de winstverwachtingen voor 2020/2021 van bedrijven in de VS, Europa en Azië met een hogere ESG-rating over het algemeen minder ver naar beneden zijn bijgesteld dan die van bedrijven met een lagere ESG-score.5

Er zijn verschillende redenen waarom ESG-fondsen betere resultaten behalen, en dit moet dan ook per geval bekeken worden. Alles bij elkaar genomen wordt onze belangrijkste visie door dit buitengewone jaar onderstreept: bedrijven met een bovengemiddelde corporate governance en betere milieu- en maatschappelijke praktijken dan vergelijkbare bedrijven, tonen meer veerkracht en weten hun langetermijnwaarde efficiënter vast te houden wanneer de markten onder druk staan.

Overheden geven met hun beleid klimaatactie prioriteit

De wereldwijde economische vertraging als gevolg van de pandemie heeft ervoor gezorgd dat het belang van milieutechnische en maatschappelijke kwesties en de rol van overheden hierin, worden herzien.

Al sinds het begin van de pandemie hebben overheden over de hele wereld met grootschalige uitgebreide budgettaire steunpakketten hun economieën ondersteund. Nu overheden een grotere rol zijn gaan spelen in zakelijke en maatschappelijke aangelegenheden, verwachten we ook meer inspanningen om duurzaamheid op de politieke agenda te krijgen. Er zal met name meer druk komen vanuit de wetgeving op de beperking van de uitstoot van CO2, om te voldoen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord om koolstofneutraal te zijn in 2050. Een belangrijk pressiemiddel voor het verlagen van koolstofuitstoot is het belasten ervan, met name in China en Europa.

Wij verwachten dat duurzame energie een centrale rol gaat spelen in het wereldwijde economische herstel na de pandemie. In China, India en de Europese Unie worden steeds meer grootschalige zonnepanelen- en windenergieprojecten uitgerold. De EU investeert steeds meer in duurzame spoorweginfrastructuur, maar ook op grote schaal in oplaadpunten voor elektrische voertuigen en in het subsidiëren van deze voertuigen. 

Misschien is de belangrijkste doorslaggevende ontwikkeling in de wereldwijde inspanningen om klimaatverandering aan te pakken nog wel de overwinning van Joe Biden als de volgende president van de Verenigde Staten.6 Dit betekent een onmiskenbare verschuiving van het politieke klimaat van het land met de grootste koolstofuitstoot ter wereld.

Biden heeft als aanstaand president een klimaatpakket toegezegd van $ 2 biljoen, voor onder andere het moderniseren van infrastructuur, het creëren van banen, het stimuleren van de productie en het gebruik van duurzame energie, met als doel om de koolstof- en methaanuitstoot te verlagen en uiteindelijk om in 2050 koolstofneutraal te zijn. Daarnaast heeft hij recent de intentie uitgesproken om de Verenigde Staten weer aan het Klimaatakkoord deel te laten nemen. Dit zijn veelbelovende signalen. Zolang de democraten en de republikeinen echter nog tot januari 2021 met elkaar in gevecht zijn over wie er aan de macht komt in de Senaat, is het onduidelijk of de weg vrij zal zijn voor Biden om zijn ambitieuze agenda erdoorheen te krijgen. Desalniettemin denken wij dat de algemene toon van de discussie in de nieuwe regering zeker anders gaat worden, en positief voor een verdere invoering van duurzame initiatieven.

Biden neemt waarschijnlijk ook een aantal belangrijke posities onder de loep binnen de Securities and Exchange Commission, het ministerie van Arbeid, de Federal Reserve en andere Amerikaanse overheidsinstanties, wat ook kan zorgen voor een positieve verschuiving van de perceptie van en de interesse in ESG-beleggen. De Fed heeft in zijn meest recente rapport over de financiële stabiliteit voor het eerst klimaatverandering opgenomen als een risico voor de stabiliteit van het Amerikaanse financiële systeem.7

Tot slot kan het presidentschap van Biden ook bijdragen aan een wereldwijde overeenstemming op de 2021 United Nations Climate Change Conference (COP26) in november 2021 met betrekking tot de nationale bijdragen van alle deelnemende landen om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te bereiken. 

De verschuiving van aandeelhouders- naar stakeholderskapitalisme.

Bedrijven die steun hebben ontvangen van de overheid om overeind te blijven, zijn nu actief onder een nieuw soort sociaal contract - een 'maatschappelijke vergunning om te functioneren.' Het traditionele paradigma, waarbij de aandeelhouder op de eerste plek staat, verschuift steeds meer naar een paradigma waarin bedrijven hun best moeten doen om in het belang van alle betrokken partijen te handelen. Leidinggevenden binnen bedrijven moeten in hun besluitvormingsproces naast hun aandeelhouders, ook steeds meer rekening houden met klanten, werknemers, zakenpartners, leveranciers, de maatschappij en het milieu. Wij verwachten dat deze verschuiving naar doelgerichte bedrijven met een focus op het welzijn van mens en natuur de komende maanden verder zal toenemen.

Een interessant voorbeeld van de veranderende houding van bedrijven is het dividendbeleid. Normaliter proberen bedrijven ook in een economische vertraging de dividendbetalingen in stand te houden, als positief signaal naar de aandeelhouders. Veel bedrijven vallen zelfs terug op lagere investeringen en het besparen van kosten om maar voldoende liquide middelen te behouden om stabiele of zelfs hogere dividenden te betalen.

Met de verschuiving naar een stakeholder-kapitalisme worden beleggers echter steeds positiever ten opzichte van bedrijven die liquide middelen juist aanwenden om de arbeidsomstandigheden te verbeteren of de relaties met klanten en leveranciers goed te houden in tijden van economisch zwaar weer. Het is opmerkelijk om te zien hoe ver de grote oliemaatschappijen nu gaan, zoals BP en Shell, met het verlagen van dividenden en het onder de loep nemen van hun bedrijfsstrategieën, om een hervorming na te streven die past bij een koolstofarme economie.

Deze trend onderstreept nog eens het belang dat beleggers toekennen aan een holistische aanpak van beleggen, waarbij ESG van even groot belang is als financiële indicatoren, met name de maatschappelijke factoren. Bedrijven moeten steeds transparanter zijn en laten zien hoever ze gaan om aan de behoeften van al hun stakeholders te voldoen.

Bedrijven moeten de hoeveelheid en de kwaliteit van de informatie en toelichtingen over ESG in hun kwartaalrapportages verbeteren en hier meer de nadruk op leggen. Zo wordt bereikt dat de markten minder kortetermijngericht worden, en meer de focus gaan leggen op waardecreatie op de lange termijn en op de betrokkenheid van alle stakeholders. Recent onderzoek toont aan dat een gebrek aan aandacht voor ESG samenhangt met kortetermijndenken, een kortzichtige besluitvorming en een onvolledige inschatting van de onderliggende waardedrijvers.8 Hierin zagen we in 2020 wel een aantal zaken veranderen: aan het begin van het jaar daalde het aantal keer dat ESG werd genoemd tijdens earnings-calls van bedrijven in de S&P 500, om daarentegen in het derde kwartaal te verdubbelen. Wij denken dat deze trend zich zal doorzetten.9

Na de pandemie

In de nasleep van de pandemie zien we nu een hernieuwde aandacht van overheden en bedrijven voor grote milieu- en maatschappelijke uitdagingen. Dit is goed nieuws voor initiatieven die zich richten op het afremmen van de klimaatverandering, misschien wel de grootste bedreiging voor de mensheid. Wij geloven dat klimaatverandering steeds meer gezien zal worden als een zich langzaam uitbreidende pandemie die onmiddellijke actie vereist.7

Beleggers vervullen een essentiële rol in de hervorming naar een meer duurzame, rechtvaardige en koolstofarme wereld. Wij verwachten dat beleggers steeds meer het belang van de risico's, maar ook van de mogelijkheden van ESG zullen omarmen. ESG-beleggen zal in 2021 en daarna de aandacht gaan krijgen die het verdient.


SPDR ETFs: Hoe het thema te spelen